Strijd tegen roken krijgt nieuwe impuls
Het Verenigd Koninkrijk zet een grote stap in de strijd tegen roken. Het Britse parlement stemde op 21 april in met een wet die moet voorkomen dat jongeren ooit nog legaal tabak kunnen kopen. Iedereen die is geboren op of na 1 januari 2009, mag in de toekomst geen sigaretten of andere tabaksproducten aanschaffen.
REGIO - Volgens de Britse regering moet de wet bijdragen aan een gezondere samenleving en voorkomen dat nieuwe generaties verslaafd raken aan nicotine. Minister van Volksgezondheid Wes Streeting sprak van een historisch moment en noemde het een belangrijke stap richting een rookvrije toekomst.
Naast het generatieverbod krijgt de Britse overheid extra mogelijkheden om op te treden tegen tabak en vapes. Zo kunnen strengere regels worden ingevoerd voor verpakkingen, smaken en verkooppunten. Ook komt er meer bescherming voor kinderen, bijvoorbeeld door beperkingen op vapen in de buurt van scholen en speeltuinen. De noodzaak is groot: roken veroorzaakt alleen al in Engeland jaarlijks 400.000 ziekenhuisopnames en blijft een van de belangrijkste oorzaken van vermijdbare sterfte.
Nieuw-Zeeland
Het Britse besluit past binnen een bredere internationale discussie over hoe landen tabaksgebruik terug kunnen dringen. Nieuw-Zeeland liep eerder voorop met vergelijkbare plannen. Daar werd in 2021 aangekondigd dat jongeren die na een bepaalde datum zijn geboren, nooit meer legaal sigaretten zouden mogen kopen. Die aanpak kreeg wereldwijd veel lof en werd gezien als een mijlpaal in de volksgezondheid. Toch draaide de regering het plan later terug. De angst voor een groeiende zwarte markt, illegale handel en verlies van belastinginkomsten werd daarbij als reden gegeven.
In Nederland
Ook in Nederland wordt stevig ingezet op het terugdringen van roken, al gebeurt dat voorlopig zonder generatieverbod. De overheid kiest vooral voor ontmoediging door strengere verkoopregels. Zo zijn tabaksautomaten op veel plekken verdwenen, online verkoop is verboden en supermarkten mogen geen tabaksproducten meer aanbieden. Het aantal verkooppunten wordt stap voor stap verder verminderd, met als doel roken minder normaal te maken.
Naast strengere verkoopregels speelt de beweging ‘Op weg naar een Rookvrije Generatie' een belangrijke rol. Dit initiatief van Longfonds, Hartstichting en KWF wil kinderen beschermen tegen de schadelijke gevolgen van roken en meeroken, én tegen de verleiding van sigaretten en vapes. Het doel is dat ieder kind rookvrij kan opgroeien in een omgeving waarin nicotineverslaving niet vanzelfsprekend is. Daarom worden steeds meer schoolpleinen, sportverenigingen en publieke plekken rookvrij gemaakt, zodat gezond opgroeien de norm wordt.
Die aanpak lijkt langzaam maar zeker effect te hebben. Het percentage rokers daalt al jaren, maar Nederland loopt nog achter op landen met ambitieuzere plannen. Waar in 2014 nog 25,7 procent van de volwassenen rookte, rookten er in 2025 nog maar 17,8 procent van de bevolking van 18 jaar en ouder (bron: Trimbos).
