Veilig op vakantie: blijf altijd alert!

wo 24 jun, 11:28 Algemeen

REGIO - De koffers zijn gepakt, de out-of-office staat aan en de reis kan beginnen. Voor veel Nederlanders is de zomervakantie het absolute hoogtepunt van het jaar. We trekken massaal de grens over, op zoek naar zon, cultuur en ontspanning. Juist die heerlijk ontspannen houding maakt ons, in combinatie met onze vaak herkenbare manier van kleden en doen, een aantrekkelijk doelwit voor lokale criminelen en oplichters. Van een peperdure rekening op een zonnig terras tot geraffineerde zakkenrollerij op een drukke markt of regelrechte intimidatie op straat; de risico’s zijn divers. Hoe zorg je ervoor dat je thuiskomt met mooie herinneringen in plaats van een leeggehaalde bankrekening? 

Criminelen en oplichters selecteren hun slachtoffers bijna nooit willekeurig. Ze scannen een menigte razendsnel op zoek naar de weg van de minste weerstand: mensen die onbekend zijn met de omgeving, afgeleid zijn en waarschijnlijk waardevolle spullen (of vakantiegeld) bij zich dragen. Als toerist voldoe je automatisch aan deze criteria.

Bovendien zijn toeristen vaak al direct herkenbaar aan hun kleding: korte afritsbroeken, stevige wandelschoenen tijdens een wandeling door een grote stad, een opvallende dagrugzak of het luidruchtig spreken van de eigen taal; het werkt als een neonbord voor mensen met slechte bedoelingen. En Nederlanders pik je er gelijk uit, aangezien driekwart van ons rondloopt met een oude AH plastic tas. Het meest universele stuk bagage ooit.

Lijk op een local

De eerste stap naar een veiligere reis is dan ook je bewust worden van je eigen uitstraling. Probeer je enigszins aan te passen aan de lokale kledinggewoonten. Loop je in een grote Zuid-Europese stad zoals Rome of Madrid? Lokale bewoners dragen daar zelden strandkleding als ze door het centrum lopen. Door je iets neutraler te kleden, val je minder op in de stroom van mensen en lijk je meer op een expat of bewoner dan op een verdwaalde toerist.

Bekende trucs

Oplichters zijn vaak buitengewoon creatief en spelen feilloos in op natuurlijke menselijke emoties. Ze maken misbruik van je behulpzaamheid, je onzekerheid of je angst voor autoriteit. Dit zijn de klassieke trucs waar je alert op moet zijn:

Hoge rekening in de horeca

Een van de meest voorkomende vormen van oplichting vindt plaats in restaurants en bars. Je bestelt een drankje en een hapje op een gezellig terras, maar bij het afrekenen blijkt de prijs astronomisch hoog te zijn. Vaak gebeurt dit doordat er geen prijzen op de menukaart stonden, je de ‘specialiteit van het huis’ kreeg aangeboden zonder dat de ober een prijs noemde, of doordat er achteraf torenhoge en onverwachte servicekosten in rekening worden gebracht.

Hoe voorkom je dit? Ga nooit zitten bij een restaurant dat geen duidelijke prijslijst buiten heeft hangen. Vraag altijd om de menukaart met prijzen en weiger vriendelijk als de ober blijft aandringen op een exclusief gerecht dat niet op de kaart staat. Is de rekening onverklaarbaar hoog en voel je je opgelicht? Vraag om een gespecificeerde bon en dreig desnoods de lokale (toeristen)politie te bellen. In veel gevallen haalt de uitbater de prijs dan ineens flink omlaag om problemen te voorkomen..

Afleiding en zakkenrollers

Zakkenrollers werken zelden alleen. Ze gebruiken gecoördineerde afleiding om je focus weg te halen van je waardevolle spullen. Een zeer bekende methode is de ‘mosterd-truc’: iemand morst per ongeluk ijs, saus of een drankje op je kleding en begint dit direct, overdreven behulpzaam schoon te maken. Terwijl jij je concentreert op de vlek en de commotie, haalt een handlanger ongemerkt je zakken leeg. Ook iemand die struikelt, of iemand die plotseling een grote plattegrond onder je neus duwt om de weg te vragen, gebruikt ditzelfde mechanisme.

Hoe voorkom je dit? Bewaar je telefoon of portemonnee nooit in je achterzak of in een open (strand)tas. Draag tassen met de sluiting naar je lichaam toe. Wees direct wantrouwig als een vreemde ongevraagd je persoonlijke fysieke ruimte binnendringt. Zet bewust een stap achteruit, creëer afstand en leg direct je hand op je tas of rits.

De nep-politie en intimidatie

Een bijzonder beangstigende truc is het gebruik van valse autoriteit. Criminelen doen zich voor als politieagenten (vaak in burger, gewapend met een razendsnel getoonde, neppe legitimatiekaart) en spreken je op straat aan. Ze beweren bijvoorbeeld dat ze op zoek zijn naar vals geld en je portemonnee moeten ‘controleren’, of ze stellen dat je zojuist een lokale wet hebt overtreden en direct een contante boete moet betalen om arrestatie te voorkomen. Als toerist schrik je hier enorm van en ben je sneller geneigd mee te werken.

Hoe voorkom je dit? Echte politieagenten zullen in een democratisch land vrijwel nooit op straat vragen om je portemonnee te openen of de inhoud ervan te doorzoeken. Word je aangesproken en wantrouw je de situatie? Blijf kalm en vraag rustig om hun officiële identificatie. Weiger te allen tijde contant geld te betalen op straat. Geef resoluut aan dat je bereid bent om met ze mee te lopen naar het dichtstbijzijnde, officiële politiebureau om de zaak daar af te handelen. In 99% van de gevallen zullen oplichters dan eieren voor hun geld kiezen en snel afdruipen.

Respect belangrijk

Dit is ook een mooie gelegenheid om ook nog even te benadrukken dat je als toerist uiteraard ook enigszins op de hoogte moet zijn van de lokale wet- en regelgeving. Over het algemeen zijn dingen die in Nederland verboden zijn, ook in het buitenland verboden. Maar er zijn in het buitenland vaak ook bepaalde strengere regels die wij hier zo niet kennen. Bijvoorbeeld over de kledingregels op stranden en in het openbaar, het betreden van historische en religieuze plekken of respectvolle omgang met de kwetsbare natuur. Lees je dus even in om te voorkomen dat je écht te maken krijgt met politie...

Proactieve punten

Naast het herkennen van specifieke trucs, kun je met een solide voorbereiding de kans op een incident drastisch verkleinen, en de schade minimaliseren mocht het toch fout gaan.

Spreid je risico’s

Neem nooit al je bankpassen, creditcards en al je contante geld tegelijk mee als je de straat op gaat. Laat je paspoort veilig in de kluis van je accommodatie liggen en neem een fysieke of digitale kopie mee, tenzij de lokale wet nadrukkelijk vereist dat je het originele document altijd op zak hebt. Mocht je tas toch gestolen worden, dan ben je niet direct volledig onthand.

Digitale veiligheid

Fysieke veiligheid is belangrijk, maar digitale veiligheid net zo goed. Maak in het buitenland niet gedachteloos gebruik van openbare, onbeveiligde wifinetwerken op pleinen of in cafés om ‘even snel’ je bankzaken te checken. Criminelen kunnen dit soort netwerken relatief eenvoudig opzetten om zo inloggegevens, creditcardinformatie en wachtwoorden te onderscheppen. Gebruik binnen Europa gewoon je eigen databundel, of installeer een betrouwbare VPN.

Noodnummers

Zorg dat je precies weet welk alarmnummer je moet bellen in het land van bestemming (in heel Europa is dit altijd 112). Sla daarnaast het internationale noodnummer van je bank op in je telefoon om een pas bij diefstal direct te kunnen blokkeren, en noteer of bewaar de contactgegevens van de dichtstbijzijnde Nederlandse ambassade of het consulaat.

Reizen naar het buitenland blijft een fantastische manier om de wereld te ontdekken. Het doel is dan ook absoluut niet om bang of paranoïde te worden; de overgrote meerderheid van de lokale bevolking op jouw vakantiebestemming is immers gastvrij, eerlijk en welwillend. Het gaat simpelweg om een gezonde dosis waakzaamheid. Door je bewust te zijn van je uitstraling, veelvoorkomende oplichtingstrucs te herkennen en simpele, proactieve maatregelen te nemen, maak je het criminelen ontzettend moeilijk. Blijf alert, vertrouw op je onderbuikgevoel, maar vergeet vooral niet te genieten!