Samen Kerken: Identiteit
Column“Ze is een beetje Arabier, en een beetje Gen Z’er. Ze doet mee aan ramadan, sipt stiekem ook bier.”
In een paar seconden zet het duo IJSLAND in het nummer ‘Tijdsgeest’ een beeld neer van de huidige generatie. Gen-Z, mensen die nu tussen de vijftien en de dertig zijn. Opgegroeid met een smartphone in de hand. En steeds vaker van diverse afkomst, met Nederlandse en Surinaamse of Marokkaanse roots.
IJSLAND maakt activistische muziek, Nederlandstalige hiphop. Ik ga ze in juli zien optreden op het festival Down the Rabbit Hole. Zij geven een stem aan deze tijd. Een stem die hard nodig is. Een stem van boosheid over fake news, extreemrechtse politici en haat jegens asielzoekers en moslims. En een stem van hoop op een betere wereld, waar we samen aan kunnen werken.
Een geluid dat goed past bij de doopsgezinde traditie waarin ik sta. Maar waar ik in mijn kerken vooral babyboomers heb zitten, maakt IJSLAND zich druk over drie generaties later. Een generatie die complex is, tegenstrijdigheden lijkt te verenigen en die door de hedendaagse kerk misschien wel niet begrepen wordt. Zoals het refrein van dit nummer luidt:
“Ze is nu. Ze is based. Ze is complex. Ze is de tijdsgeest.”
In onze samenleving is ‘identiteit’ nogal een thema. We maken er vaak een probleem van: iets dat we verliezen. We kijken nostalgisch terug. Zoals in de Bijbel het Joodse volk in ballingschap moest, 2500 jaar geleden, en in Babylon huilde over het verlies van het eigen land.
Maar we houden elkaar in gijzeling, als we alleen denken in termen van verlies en ‘vroeger was alles beter’. Ten eerste omdat het een leugen is. Vroeger waren heel veel dingen evident slechter dan nu. Maar bovenal omdat we dan verzuimen het heden te waarderen en vooruit te kijken.
We zijn onze identiteit niet kwijt. Die is alleen anders dan vroeger. De komst van migranten is een verrijking. Waar men nu protesteert tegen de komst van een azc, staan de omwonenden waarschijnlijk over een paar jaar te huilen als de asielzoekers weer vertrekken. Zo gaat dat namelijk vaak.
Het Joodse volk denkt zijn identiteit door de eeuwen heen nauwkeurig te hebben bewaard. De Bijbel getuigt daarvan. Zoals de kerken vaak beweren hun leer ‘zuiver’ te hebben gehouden. In beide gevallen is dat natuurlijk een mythe. Zij en ook wij, veranderen continu. Gelukkig maar. Anders raak je zomaar vastgeroest.
Remco van Mulligen
predikant bij de Doopsgezinde Gemeente Twente en de Remonstrantse Gemeente Twente
